|
Ai cũng biết san hô là mái nhà cư trú của nhiều loài sinh vật biển, là mạch nguồn duy trì và phát triển sự sống dưới đáy đại dương. Nhưng thật đáng buồn, ngày lại ngày chúng bị cư dân địa phương tàn phá không thương tiếc để phục vụ cho thú chơi sinh vật cảnh không có điểm dừng của cư dân đất Sài thành.
Linh hồn biển giữa lòng thành phố
Vì miếng cơm manh áo xô đẩy mà ông Trần Văn Thắng, ngụ tại phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1 phải rời nơi chôn nhau cắt rốn là "Xứ trầm hương" (tỉnh Khánh Hòa) vào định cư tại TP HCM từ năm 21 tuổi.
Tròn 30 năm là thị dân của thành phố đông dân và nổi tiếng sầm uất nhất nước, ông Thắng cho biết rất nhiều lần về thăm Nha Trang và cứ mỗi lần như thế ông lại trĩu nặng nỗi buồn trước cái sự "nghèo tốc độ" của biển: "Chuyện tôm cá bị người ta dùng xung điện, hóa chất, lưới cào truy quét bất kể lớn bé thiên hạ kêu gào hà rầm nên không cần nhắc lại. Tôi thực sự đau khi thấy nhiều rạn san hô mà thiên nhiên phải mất hàng trăm năm kiến tạo bị người ta bứng khỏi lòng biển trong một sớm một chiều rồi tập kết vào TP HCM nhiều vô kể. Hàng về bao nhiêu khách mua hết bấy nhiêu và san hô trúc có dáng quạt nan đang là mặt hàng nổi đình nổi đám ở các khu phố chuyên kinh doanh cá cảnh đấy".
Tại "Tập đoàn cá cảnh" trên đường Nguyễn Thông (phường 7, quận 3) với hàng chục cơ sở mọc san sát lúc nào cũng tấp nập kẻ ra người vào, ngoài chậu cá, cá kiểng, rong tảo… các loại, cửa hàng nào cũng phô phía trước vô số cành nhánh san hô đủ màu, đủ dáng gọi mời các tay chơi. Tại quầy cá cảnh H.S., chỉ tay vào nhánh san hô trúc cỡ bàn tay người lớn, chủ quầy tuyên bố "hàng Nha Trang chính hiệu đấy".
Cách vài mươi bước chân, bà chủ tên Loan trò chuyện với khách bằng nụ cười tươi tắn: "Nếu như hòn non bộ người ta khai thác từ đá san hô ở biển Vũng Tàu, Phan Thiết, Cà Ná… thì loại san hô trúc chỉ có độc nhất tại Nha Trang. Bởi đây là vùng vịnh được rào chắn bởi vô số ngọn núi nhô lên từ lòng biển rất thích hợp cho loài này sinh trưởng".
Bà Loan khuyên khách: "San hô trúc ngày một hiếm. Bây giờ dù giá có nhỉnh hơn trước nhưng cũng còn chấp nhận được. Chứ khoảng 1-2 năm nữa thôi có tiền cũng chưa chắc có hàng đâu đấy!"
Sách Đỏ cũng bất lực!
Theo Sách Đỏ Việt Nam, san hô trúc phân bố ở độ sâu từ 0-25m. Những vùng ít chịu sóng và tác động của gió bão là môi trường lý tưởng để loài này phát triển. Sách Đỏ Việt Nam nhấn mạnh: "Do có giá trị làm hàng mỹ nghệ, phạm vi phân bố hẹp, dễ bị khai thác và bị khai thác quá mức nên số lượng san hô trúc đang giảm với mức độ đe dọa bậc R (gồm những giống loài có số lượng ít và sự tồn tại lâu dài của chúng là mỏng manh)".
Dù Sách Đỏ đề nghị các biện pháp bảo vệ như khoanh vùng, khai thác có mức độ và đúng quy cách nhưng số phận của san hô trúc ngày càng bi đát. Khi nghe một số chủ cơ sở khẳng định "hồi mới rộ, có những nhánh san hô trúc to như chiếc mâm cơm nhưng bây giờ toàn loại be bé, cỡ bàn tay người lớn muốn mua phải dặn trước", ông Thắng giọng trĩu nặng: "San hô trúc càng cháy hàng tại thành phố thì biển càng đau thương. Để có hàng phục vụ cho dân chơi, dân miệt biển vô tư dùng xà beng bật nạy mái nhà đại dương không thương tiếc. Mái nhà cư trú bị hủy hoại, nhiều loài cá tôm đành nương theo con nước tìm nơi cư trú mới khiến biển vốn nghèo càng thêm thê thảm".
Được biết tại Nha Trang, mọi hoạt động khai thác san hô đều bị ngăn cấm nhưng ngày lại ngày những nhành san hô trúc vẫn rời biển theo những chuyến xe liên tỉnh tập kết vào TP HCM. Điều khiến dư luận trăn trở là nếu cứ với tình trạng bị mua bán công khai, bừa bãi như thời gian qua thì việc san hô trúc tiếp tục bị dời biển và một lúc nào đó hoàn toàn vắng bóng tại quê hương nơi đó được khai sinh chỉ còn là vấn đề thời gian. Các cơ quan hữu trách cần phải làm gì đó trước khi quá muộn! |